Cradle to Cradle in de praktijk

Cradle to Cradle wint steeds meer terrein. Michael Braungart en William McDonough worden overal ter wereld ingeschakeld om hun Cradle to Cradle principe in te zetten voor stedenbouw, de (her)inrichting van fabriekslocaties en productieprocessen en het ontwerpen van nieuwe materialen die geschikt zijn voor bio- en technokringlopen. Tot hun klanten behoren de Ford Motor Company, Nike, Herman Miller Inc., BASF, DesignTex, Pendleton, Volvo, de stad Chicago en in Nederland de provincie Limburg en Unilever.

Radicale omslag?

Braungart en McDonough zijn radicaal als het gaat om het herontwerpen van producten en processen. Toch realiseren zij zich dat de transformatie naar een eco-effectieve visie niet van vandaag op morgen te realiseren is. Het proces gaat gepaard met vallen en opstaan. 'Er moet in allerlei richtingen veel tijd, inspanning, geld en creativiteit in gestoken worden', geeft Braungart toe. 'Als je voortdurend moet kiezen tussen de braadpan en het vuur, kun je je wel eens hulpeloos en gefrustreerd voelen. Daarom is het van essentieel belang dat wij ons doelbewust richten op het radicaal herontwerpen van producten en processen. Maar ook nu zijn er al manieren om het beste te maken van wat ons ter beschikking staat en om betere keuzes te maken.'

Gerealiseerde projecten

De projecten die Braungart en McDonough inmiddels gerealiseerd hebben laten zien op welke manier zij erin zijn geslaagd het beste te maken van wat hen ter beschikking stond en om betere keuzes te maken.

De Amerikaanse editie

Neem bijvoorbeeld de uitvoering van Cradle to Cradle in de originele Amerikaanse versie. In plaats van papier hebben zij daarvoor een polymeer gebruikt. Daarover schrijven zij het volgende in hun boek:

‘Polymeren zijn oneindig recyclebaar zonder kwaliteitsverlies en zijn ontworpen met als belangrijkste aandachtspunt hun toekomstige ‘leven’ en niet het lastige probleem dat ze achteraf kunnen geven. Voor dit 'papier' hoeven geen bomen te worden gekapt en er hoeft geen chloor te worden uitgeloogd dat vervolgens terechtkomt in de waterwegen. De inkt is niet giftig en kan van het polymeer worden afgewassen met een eenvoudig en veilig chemisch proces of met heel heet water. Na deze behandeling kan de inkt worden teruggewonnen en hergebruikt. Het omslag is gemaakt van een zwaardere kwaliteit van dezelfde polymeren als de rest van het boek en de lijm is gemaakt van bestanddelen die daar goed bij passen. De uitgeversindustrie kan het hele boek in een eenvoudig recyclingproces van één stap terugwinnen, zodra de materialen in hun eerdere toepassing niet meer nodig zijn.’

De 'Rouge'

Een ander voorbeeld is het River Rouge-project. William Clay Ford jr., voorzitter van de Ford Motor Company en achterkleinzoon van Henry Ford, de oprichter van het bedrijf, heeft in 1999 William McDonough betrokken bij het opknappen van River Rouge, de enorme fabriek van Ford in Dearborn in de staat Michigan en een icoon van de eerste Industriële Revolutie. Dit complex zou voor 2 miljard dollar worden opgeknapt en omgevormd tot icoon van de volgende industriële revolutie.

De fabrieksgebouwen waren verouderd. De infrastructuur van de fabriek was in de loop der jaren verslechterd. Ook de technologie was behoorlijk verouderd. Decennia van productieprocessen eisten hun tol van de grond en het water. Grote delen van het terrein waren vervuild geraakt – onbruikbaar, desolaat industriegebied.

De Ford Motor Company had gemakkelijk kunnen besluiten hetzelfde te doen als de concurrenten: het terrein sluiten, een hek erom heen zetten en elders een nieuwe fabriek opbouwen waar de grond schoon, goedkoop en gemakkelijk te ontwikkelen was. Het bedrijf zette zich echter in om het productieproces te handhaven bij de Rouge.

In 1999 ging William Clay Ford jr. nog een stap verder. Hij keek naar de roestende leidingen en de bergen afval, en nam de uitdaging aan om de Rouge weer tot een leefbaar gebied te maken. In plaats van de oude rommel achter te laten en ergens anders opnieuw te beginnen, besloot Ford dat hij zich met zijn bedrijf zou moeten opstellen als een verantwoordelijke ‘aardbewoner’. Hij wilde een fabrieksterrein creëren waar de kinderen van de Ford-medewerkers, net als vroeger, weer veilig kunnen spelen.

Het nieuwe ontwerp van de fabriek is een zichtbare afspiegeling van de betrokkenheid van Ford bij zowel sociale gelijkheid als ecologie en economisch resultaat. Het bedrijf begrijpt dat een prettige werkplek belangrijk is voor het aantrekken van creatief, veelzijdig en productief personeel. Het Ford-team was meteen overtuigd toen het een bezoek had gebracht aan de fabriek van Herman Miller in de staat Michigan, die Bills architectenbureau had ontworpen.

Ford beschouwt River Rouge als een laboratorium waar het ideeën kan testen die het bedrijf hoopt te vertalen naar een nieuwe manier van ontwerpen voor de mondiale productie. Het werk aan de River Rouge heeft al geleid tot een herbeoordeling van andere Ford-fabrieken, waar windmolens en zonnecollectoren rendabel kunnen zijn als je ze beschouwt als dienstproducten binnen het totale energiepakket.

Ford heeft ervoor gekozen om zich in alle opzichten als ware ‘aardbewoner’ op te stellen. Vanuit dat besluit volgen lokale besluiten, die zonodig elders worden toe- en aangepast en voortdurend worden herzien en verfijnd. Hierdoor is een diepgaand proces van verandering op gang gebracht, dat uiteindelijk elk aspect zal omvatten van de producten die men maakt, hoe die worden gemaakt, op de markt worden gebracht, verkocht en weer in omloop worden gebracht. Zo kan een herontworpen autofabriek transformeren tot een volledige nieuw begrip van wat een auto is. Er zal tijd voor nodig zijn om zo'n grote industrie met zo'n complexe infrastructuur te veranderen, maar misschien maken we het nog mee dat er een nieuwe demontagefabriek wordt gebouwd op het terrein van de eerste moderne assemblagefabriek.

Voor meer informatie over de projecten die Braungart en McDonough gerealiseerd hebben, zie www.mbdc.com, www.epea.com, www.mcdonoughpartners.com, www.mcdonough.com en www.braungart.com.

Top