Geen afval meer

Chemisch 2 weekblad, 08 december 2007

Cradle to cradle biedt inspirerend perspectief op milieuproblematiek.  

Marianne Heselmans  

Sinds vorig jaar is bij sommige Etos-drogisterijen een Nature Babycare luierte koop, gemaakt van maisvezels, tarwevezels en houtpulp. De luier is zo ontworpen dat hij na zijn leven op de babybilletjes voedsel kan zijn voor het bodemleven. Want hij kan zo bij het compost. Dit nog slecht verkrijgbare bioafbreekbare product moet snel worden uitgebreid met bioafbreekbare meubelstoffen, verpakkingen en andere biomaterialen.  

Dat idee krijg je onherroepelijk bij het lezen van het inspirerende boek Cradle to Cradle (van wieg tot wieg), dat deze herfst in een Nederlandse vertaling is uitgegeven. Het is een helder en optimistisch pleidooi voor alleen nog producten waarvan alle afval voedsel is voor andere wezens of andere producten.  

De auteurs zijn chemicus Michael Braungart, voormalig directeur van Greenpeace, en architect William McDonough. Hun bureau McDonough Braungart Design Chemistry, adviseert sinds 1995 grote ondernemingen waaronder BASF, Unilever en Nike.

Radicaal

De auteurs adviseren bedrijven niet de bestaande productiesystemen zuiniger te maken, maar het ontwerp ervan radicaal om te gooien. De producten moeten met meer voor een enkele klant worden ontworpen; ze moeten, na hun leven bij klant X, een volgend leven kunnen leiden bij klant Y, in de biologische kringloop (als voedingsstof), of in de 'technische kringloop' (als grondstof).  

De 'monsterlijke' hybrides van niet meer van elkaar te scheiden biologische en soms wel vierduizend verschillende chemische grondstoffen - steeds meer producten zijn zulke hybrides - passen juist niet in deze filosofie. Het moet anders, betogen de auteurs met veel voorbeelden. Tapijten bijvoorbeeld kunnen worden opgebouwd uit een biologisch afbreekbaar en kleurrijk bovendeel dat gemakkelijk is te vervangen, en een harde onderkant die in het huis blijft liggen. En van met Cradle to cradle ontworpen schoenen mogen de biologisch afbreekbare zolen verslijten, en moeten harde delen zoals hakken weer op nieuwe schoenen zijn te zetten.

Stikstof

Sterk ligt ook de nadruk op diversiteit: steeds moeten fabrikanten bekijken welke grondstoffen en eindproducten het beste passen bij de lokale situatie. In Korea kunnen fabrikanten hun elektronica beter inpakken in lokaal afvalmateriaal zoals rijstvliezen, dan in plastic. Als ze die rijstvliezen dan ook nog eens verrijken met wat stikstof, maken ze de boeren helemaal blij met dit afval. Natuurlijk is realisatie niet makkelijk. Hoe voorkom je bijvoorbeeld dat voor de inzameling van al die verschillende technische materialen veel vrachtwagens nodig zijn? Maar bij systeemverandering is inspiratie de eerste stap. En die inspiratie is te vinden in dit boek.  

Michael Braungart & William McDonough
Cradle to cradle afval = voedsel
Sciptum Publishers
ISBN 9789055945771
19,90 euro