Duurzaam ontwikkelen een wereldkans
Real Estate Magazine, 26 mei 2008
Een ondernemer met een langetermijnvisie anticipeert op een toekomst waarin grondstoffen schaars worden, energiekosten stijgen en op de mogelijke effecten van klimaatverandering en een veranderend ethisch bewustzijn.
Sinds 1994 heeft Rakhorst haar eigen onderneming Search Laboratorium B.V in Heeswijk. Op dit moment staat zij als directeur/eigenaar aan het hoofd van vier werkmaatschappijen die ieder een eigen dienstenpakket aanbieden voor een specialistisch vakgebied, Search Laboratorium, -Ingenieursbureau, -Opleidingen en -Q-Services. Bij de recente nieuwbouw van Search Ingenieursbureau te Amsterdam is alles ingezet om dit tot een gebouw te maken dat niet alleen C02-neutraal is maar zelfs energie teruggeeft aan de omgeving. Net zoals zoveel andere voorlopers in het denken over duurzaamheid is ook Rakhorst al lange tijd bezig zich te verdiepen in onderwerpen als een te snel veranderend klimaat, opwarming van de aarde en de vele andere onderwerpen die onder het thema 'Duurzaamheid' te scharen zijn. Om een eenzijdige en ongenuanceerde kijk op het onderwerp te voorkomen en goede weloverwogen keuzes te maken in het kader van duurzaam ondernemen, heeft Rakhorst mensen gesproken uit diverse echelons: de overheid, het bedrijfsleven, specialisten, wetenschappers, trendwatchers enzovoort.
Breed scala
Haar boek beschrijft niet de initiatieven en kansen voor een specifieke branche. Nee, het boek beschrijft een breed scala aan kansen die voor ons openliggen voor duurzame ontwikkelingen. Door achtergronden en samenhang inzichtelijk te maken wil Rakhorst de lezers inspireren om te kiezen voor groene, duurzame oplossingen. Om een breed publiek te kunnen bereiken is het een bewuste keuze van haar geweest om geen ingewikkelde wetenschappelijk taal in het boek te gebruiken, maar begrijpelijke en toepasbare termen te introduceren.
Wanneer je het boek van Rakhorst aandachtig leest wordt duidelijk dat er drie 'drijfveren' te herkennen zijn in de gedrevenheid waarmee Rakhorst het onderwerp aanpakt. De eerste is dat zij zonder twijfel gelooft in de oplossende mogelijkheden van de theorie van Michael Braungart en William McDonough, het Cradle to Cradle-principe, namelijk dat geen grondstoffen en materialen verloren mogen gaan. Het tweede is de absolute overtuiging dat er een mentaliteitsverandering onder de mensen nodig is. De knop moet om. Volgens Rakhorst is duurzaamheid een kwestie van bewustzijn en houding, zonder er daarbij van uit te gaan dat het leven ons minder genot oplevert. Wij moeten gaan nadenken over alternatieven en dit met elkaar delen. En de derde is de overtuiging van het feit dat kennis de basis is voor succes. Op het gebied van duurzaamheid vindt een grote versnelling plaats, inclusief de daarbij behorende stijgende stroom aan berichtgeving over groene ontwikkelingen en initiatieven. Maar tegelijkertijd groeit daarmee ook het aantal fabels dat de wereld wordt ingestuurd. Welke bronnen zijn betrouwbaar, welke niet? De kunst is te onderscheiden wat waar is en wat niet en dat vergt kennis. Het brede kader van duurzaam ondernemen, wat zal blijken uit de beschrijving hieronder, heeft Rakhorst geprobeerd te vangen in 7 hoofdstukken. Ieder hoofdstuk wordt beëindigd met twee korte nalezingen. In de eerste nalezing beschrijft zij tips en trucs voor de consument, de overheid en het bedrijfsleven en in de tweede voegt zij een persoonlijke visie op het behandelde onderwerp toe. Door de verschillende thematieken zijn de hoofdstukken ook goed van elkaar gescheiden te lezen.
Duurzaamheid begint bij jezelf
Hoofdstuk 1 en 5 gaan in op duurzame ontwikkelingen in het algemeen en meer specifiek het Cradle to Cradle-principe. Het uitgangspunt is de constatering dat ons klimaat verandert op een te snelle en verkeerde manier en de aarde te veel opwarmt, grotendeels veroorzaakt door een te hoge C02-uitstoot. De basisgedachte van het Cradle to Cradle-principe van Braungart en McDonough is dat er geen grondstoffen verloren mogen gaan, zodat onze aanspraak op de steeds schaarser wordende voorraad grondstoffen tot een minimum wordt teruggebracht. Alles moet zo gemaakt worden dat een mens het kan opeten, verbranden of opnieuw kan gebruiken.
In het tweede hoofdstuk ligt de focus op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Volgens Rakhorst is maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo): het bewust en structureel vormgeven aan de rol die een onderneming in de samenleving vervult. Ieder bedrijf zal mvo op een eigen manier inrichten, ingegeven door de motivatie om duurzaamheid te implementeren.
Hoofdstuk 3 verdiept zich in duurzaam ontwikkelde producten en technieken. Diverse vernieuwende en voor consumenten en bedrijven reeds nu al makkelijk aan te schaffen producten passeren de revue zoals, de HRE-ketel, een duurzame dansvloer, het aircobed, de Visa Greencard, LED-lampen, bio afbreekbare kleding etc. Alle 'uitvindingen' zijn bedacht en ontwikkeld door innovatieve mensen met visie en passie. Mensen die het lef hebben om op zoek te gaan naar oplossingen en alternatieven om geen aanslag meer te hoeven doen op schaarse grondstoffen en om de uitstoot van schadelijke stoffen zoveel mogelijk te beperken.
Het volgende hoofdstuk gaat in op alternatieve energiebronnen. Op dit gebied worden reeds forse stappen genomen en iedere dag komen er nieuwe milieubesparende producten en maatregelen bij. De uitdaging ligt erin een goede mix te vinden in het gebruiken en toepassen van duurzame energiebronnen, zoals kernfusie, waterstof, biomassa en biobrandstof, wind, zonnecellen en aardwarmte.
Hoofdstuk 6 behandelt de rol van de media om aan het publiek de urgentie om in te grijpen duidelijk te maken. In onze geschiedenis zijn drie milieugolven te onderscheiden die reeds eerder hebben plaatsgevonden, alle ontstaan uit de reacties op gepubliceerde artikelen of het uitkomen van een verontrustend rapport. De media spelen ook een belangrijke rol bij het bepalen van een imago van een bedrijf; dit kan zelfs als machtsmiddel worden ingezet. Het grootste struikelblok bij journalistieke uitingen blijft echter de betrouwbaarheid van feiten. Transparantie, helderheid in feiten en het delen van kennis via media zijn noodzakelijk om voortschrijdende stappen te maken in duurzaam ondernemen. Het laatste hoofdstuk staat in het teken van wat ons als wereld, als land en als individu te doen staat om onze wereld leefbaar te houden. Door samen te werken, kennis te delen en open te staan voor innovatie komen we verder, waarbij de rol van de overheid is te stimuleren en te faciliteren. Duurzaamheid begint bij jezelf, maar samen komen we verder.
'Duurzaam ontwikkelen... een wereldkans' is een prettig leesbaar boek, waarbij maar al te duidelijk wordt gemaakt hoe breed de scope van het thema is en welke invloed het kan hebben op ons dagelijks leven. Het laat de complexiteit van het onderwerp zien en de vele verbanden en afhankelijkheden die er tussen initiatieven bestaan. Dit is echter ook de valkuil van de gekozen opbouw van het boek; veel onderwerpen worden aangeroerd, maar niet altijd voldoende uitgediept. De kracht van het boek zit vooral in het feit dat Rakhorst zich terdege in het onderwerp heeft verdiept en zij een breed scala aan deskundigen op het gebied heeft geïnterviewd en daarmee een boek heeft geschreven dat door de verworven inzichten en de onderbouwing met gefundeerde kennis en vele praktijkvoorbeelden, zeer waardevol is. Het boek is uitbundig geïllustreerd met aansprekende voorbeelden uit de praktijk van toonaangevende bedrijven. Dit zorgt ervoor dat er een referentiekader te vinden is in het boek voor eenieder die het leest.
Het boek is geschreven met een zeer optimistische en ondernemende kijk op zaken. Daarmee onthult Rakhorst haar 'roots'; zij komt uit een echte ondernemersfamilie. Zij heeft al jong geleerd dat je altijd moet ondernemen met een visie op de toekomst en respect voor mens en natuur. Duurzaam ondernemen biedt (wereld)kansen. Economie en ecologie gaan niet alleen samen op, maar kunnen elkaar ook versterken.
Het is uiteindelijk onze gezamenlijke verantwoordelijkheid en rol om leefomgevingen te ontwikkelen die economisch, sociaal en ecologisch in balans zijn (de Triple P-gedachte- People, Planet, Profit). Leefomgevingen die uniek en aantrekkelijk blijven op de lange termijn, die onze toekomstige generaties kunnen verbinden en inspireren. Duurzaam ontwikkelen speelt daarin een cruciale rol en biedt unieke kansen. En daar moeten we vandaag mee beginnen, niet morgen. Want morgen betekent hogere kosten en verdere achteruitgang van ons milieu en leefomgeving.
