'Maak van duurzame bouw een exportproduct'

Cobouw, 26 september 2008

Veel hoogopgeleiden op beperkte ruimte, die ook nog eens hoge eisen stellen aan de leefomgeving. Dat maakt Nederland tot een ideale voedingsbodem voor de ontwikkeling van duurzame ideeën en technologieën, zegt Anne-Marie Rakhorst.

Heeswijk - In 2015 zijn huurders volgens experts meer kwijt aan hun energierekening dan aan woninghuur. Hoog tijd dus voor duurzamere gebouwen die meer energie opleveren dan ze verbruiken. Met twee gebouwen en twee boeken in een jaar tijd laat Anne-Marie Rakhorst zien hoe het kan.

Ze was in 2000 zakenvrouw van het jaar vanwege de manier waarop ze ingenieursbureau Search had opgezet en leidde. De jaren daarna sloeg Anne-Marie Rakhorst haar vleugels verder uit in de bouw en verzorgde met haar bureau ook bouwbegeleiding en directievoering. Amper een jaar na haar eerste boek verscheen gisteren "De winst van duurzaam bouwen". Ruud Lubbers, voorzitter van het Rotterdam Climate Initiative nam het eerste exemplaar in ontvangst.

Alweer een boek over duurzaamheid, was de boodschap nog niet overgekomen?

"Het eerste boek ging over duurzame ontwikkeling in het algemeen. Dit boek zoomt vooral in op de gebouwde omgeving. Er zijn overeenkomsten in de aanpak en in de toon. Ik heb in beide gevallen intensief gesproken met toonaangevende denkers en doeners en doe verslag van die gesprekken. Verder laat ik liever kansen zien dan dat ik lezers een schuldgevoel aanpraat om hun milieuonvriendelijke gedrag."

Wat doet de bouw verkeerd?

"Het is nog maar een klein voorhoedegroepje dat echt duurzaam bouwt. Terwijl de technieken ruimschots voorhanden zijn. Warmte- en koudeopslag, drielaagse glas, hoogrendementszonnecellen, warmteterugwinning, kleine windmolens, noem maar op. Het moet alleen veel breder toegepast worden en beter op elkaar afgestemd. Vergeet niet dat de bebouwde omgeving globaal verantwoordelijk is voor ongeveer een derde van het mondiale energieverbruik. Daar is een enorme winst te behalen. Wij hebben afgelopen jaar twee kantoren gebouwd tegen marktconforme prijzen, die beiden meer energie opleveren dan ze verbruiken."

Waarom bouwt niet iedereen op die manier?

"Het is het oude verhaal dat de financieringsstructuur niet klopt. Degene die de voordelen heeft van duurzame installaties en voorzieningen is een heel andere partij dan degene die het gebouw neerzet en tegen een gunstige prijs moet zien te verkopen. Het is zaak een structuur op te tuigen waarbij ontwikkelaars langer betrokken blijven bij hun objecten. Dat vergt constructies zoals TNT ze nu in praktijk brengt bij haar vastgoed waarbij de ontwikkelijker nog een aantal jaar financieel betrokken blijft bij het project. Als je het zo vormgeeft is het in het belang van de ontwikkelaar om energievriendelijke gebouwen neer te zetten. Recente onderzoeken van de universiteit van Maastricht en die van Californië laten trouwens ook zien dat beleggers 16 procent meer rendement halen uit duurzame gebouwen vergeleken met gewone panden."

Hoeveel energie leveren de nieuwe kantoorgebouwen van Search op?

"Het is nog te vroeg om dat precies te kunnen zeggen. Bij het kantoor in Amsterdam moeten de windmolens nog worden neergezet; het pand in Heeswijk is nog lang niet af, al zitten alle medewerkers er sinds vorige week al wel in. Maar vaststaat dat ze allebei meer energie leveren dan ze gebruiken. Het overschot aan elektriciteit leveren we nu aan het net. Maar eind dit jaar komt er een goede elektrische auto op de markt, die we kunnen opladen met het overschot aan energie van ons gebouw."

Bent u als directeur van een ingenieursbureau met verplicht wat concreter te zijn?

"Wij leveren alleen gevaliceerde cijfers en die heb ik nog niet. Beide gebouwen zullen de hoogste GreenCalc score tot nu toe halen, maar dat gaan we netjes doorrekenen als alles is geïnstalleerd. Wij wilden trouwens geen wedstrijd winnen maar een goed voorbeeld geven. Bovendien is GreenCalc ook niet zaligmakend. De verwachting is trouwens dat de Engelse Breeam-systematiek de wereldstandaard wordt om de duurzaamheid van gebouwen uit te drukken. Dat is een dynamisch systeem, dat een gebouw volgt tijdens zijn levensduur en ook scores hangt aan gebruik en onderhoud. Het kan ook omgaan met de ontwikkeling van nieuwe technologie."

Al bezig met een derde boek?

"Voorlopig even niet. Het doel is niet om boeken te schrijven, maar om iets in gang te zetten. Kantoren voor Search zitten er ook even niet meer aan te komen. Voorlopig hebben we genoeg ruimte. We hopen vooral mooie, duurzame gebouwen voor onze klanten neer te zetten. En verder is er nog een plan om samen met onder andere de TU Eindhoven zogenoemde kiemkamers op te zetten. Daar willen we jonge Willie Wortels en andere partijen bij elkaar brengen om de ontwikkelingen in een stroomversnelling te krijgen. Nederland zit in de unieke situatie dat er veel hoogopgeleide mensen wonen op beperkte ruimte. Die mensen stellen ook nog eens hoge eisen aan hun leefomgeving. Dat is een ideale voedingsbodem voor het ontwikkelen van duurzame ideeën en technologie. Als we er met zijn allen hard aan trekken, kan Nederland koploper zijn op het gebied van duurzaam bouwen en levert het ons een fantastisch exportproduct op."